Wilt u op de hoogte gehouden worden van de laatste ontwikkelingen?​

Screening op AF: zoekt en gij zult vinden (vooral bij ouderen)

Hier kan een post van een subtitel komen

Wetenschappelijke sessie NVVC najaarscongres met dr. Martin Hemels en drs. Lennaert Zwart

Atriumfibrilleren (AF) is een groeiend gezondheidsprobleem, vooral bij mensen van 75 jaar en ouder.1,2 In Nederland hebben ongeveer 500.000 mensen AF, waarvan een aanzienlijk deel – zo’n 100.000 – nog niet gediagnosticeerd is.3

Ouderen lopen risico

“Gezien het feit dat het risico op een beroerte en bloeding stijgt, met name vanaf de leeftijd van 70-75 jaar, is het zaak om juist de ouderen goed in de gaten te houden”, aldus cardioloog dr. Martin Hemels tijdens het NVVC Najaarscongres 2020.4,5 “Belangrijk is dat AF vroegtijdig wordt opgespoord, het onderliggend lijden wordt behandeld, en dat eveneens de follow-up van de patiënt goed ingericht wordt”, zo vatte Hemels het samen. Op deze manier kunnen de mogelijke gevolgen van AF-progressie zo goed mogelijk worden voorkomen (Figuur 1).

Screening AF

AF opsporen kan op een aantal manieren; van ingewikkeld tot eenvoudig. Idealiter is continue monitoring. Het kan echter ook goedkoper en efficiënter, met een eenvoudig handzaam (single lead) apparaat zoals Zwart et al. aantoonden bij geriatrische patiënten. Op voorhand was 20% van de patiënten al bekend met AF; door te screenen tijdens polibezoek (gem. 3,5 keer) kwam daar nog 5,5% nieuw ontdekte AF-patiënten bij.6 Een soortgelijke Italiaanse studie liet een vergelijkbaar percentage nieuw opgespoorde AF zien.7 Daarnaast bleek dat het merendeel van de nieuw ontdekte AF-patiënten (milde) symptomen had.7 “Dit illustreert duidelijk dat goed doorvragen naar klachten uiterst belangrijk is”, zo stelde Hemels.

Een Zweedse studie bracht het nut van het gebruik van het N-terminal B-type natriuretic peptide (NT-proBNP) bij het screenen op AF aan het licht. Van de voorgeselecteerde patiënten met een verhoogd NT pro-BNP kwam middels viermaal daags screening voor een periode van 2 weken 4,4% nieuw AF aan het licht.8 Hemels voorspelde dan ook dat biomarkers binnen AF een (steeds) belangrijker rol zullen gaan spelen.

Take home messages

  • AF-prevalentie stijgt; aanzienlijk deel van de patiënten is nog niet gediagnosticeerd
  • De 70-plusser vormt een belangrijke doelgroep voor screening
    • Zij zijn vaak mild tot asymptomatisch
    • Hoog risico op cardiovasculaire eindpunten
    • Voordeel adequate behandeling is evident
  • Combineren van diverse screening tools levert een diagnostische winst van 5-8% op
    • Leeftijdsselectie
    • Biomarkers
    • Apps/wearables

Dit artikel is geschreven door: mr. C. de Koning, wetenschapsjournalist

OSAS, Obstructief Slaapapneu Syndroom

Referenties:
1. Heeringa J, et al. Prevalence, incidence and lifetime risk of atrial fibrillation: the Rotterdam study. Eur Heart J. 2006 Apr;27(8):949-53.
2. Krijthe BP, et al. Projections on the number of individuals with atrial fibrillation in the European Union, from 2000 to 2060. Eur Heart J. 2013 Sep;34(35):2746-51.
3. NHG-Standaard Atriumfibrilleren (derde partiële herziening). Huisarts Wet. 2019;60(9).
4. Kato ET, et al. Efficacy and Safety of Edoxaban in Elderly Patients With Atrial Fibrillation in the ENGAGE AF-TIMI 48 Trial. J Am Heart Assoc. 2016 May 20;5(5):e003432.
5. Halverson S, et al. Efficacy and safety of apixaban compared with warfarin according to age for stroke prevention in atrial fibrillation: observations from the ARISTOTLE trial. Eur Heart J. 2014;35(28):1864-1872.
6. Zwart LAR, et al. Opportunistic screening for atrial fibrillation with a single lead device in geriatric patients. J Geriatr Cardiol. 2020 Mar;17(3):149-154.
7. Rivezzi F, et al. Screening of unknown atrial fibrillation through handheld device in the elderly. J Geriatr Cardiol 2020;17:495-501.
8. Kemp Gudmundsdottir K, et al. Stepwise Mass Screening for Atrial Fibrillation using NT-proBNP. EP Europace. 2019;22(1):24-32.
9. Hijazi Z, et al. Biomarkers in atrial fibrillation: a clinical review. Eur Heart J. 2013;34(20):1475-80. EDX/20/1109 | Date of last revision: nov.2020

Wilt u op de hoogte gehouden worden van ontwikkelingen?

Scroll naar top

Houd me op de hoogte!